Wie wil starten als ondernemer moet een aantal formaliteiten vervullen vooraleer de activiteit kan worden begonnen.

Hierna volgt een beknopt overzicht van de startvoorwaarden en formaliteiten. Bij de voorbereiding en het vervullen van die formaliteiten laat de kandidaat-starter zich best bijstaan door een professionele adviseur (bvb. accountant, boekhouder, belastingconsulent, notaris).

Vooreerst moet de kandidaat-starter in staat zijn om een zelfstandige activiteit te starten. Dit betekent dat hij/zij:

1. meerderjarig moet zijn (dit wil zeggen de volle leeftijd van 18 jaar bereikt hebben)
2. de burgerrechten moet genieten (dit wil zeggen dat hij/zij niet mag veroordeeld zijn wegens bedrieglijk faillissement, fraude of zware fout die tot een faillissement heeft geleid)
3. handelingsbekwaam moet zijn (dit wil zeggen dat hij/zij contracten moet kunnen sluiten)

Hierna volgt kort een overzicht van de startverrichtingen. Hij/zij moet:

1. een keuze maken over de ondernemingsvorm:
   - ofwel een eenmanszaak (er is één enkel vermogen voor zowel de privé-zaken als de beroepszaken);
   - ofwel een vennootschap (die een apart vermogen heeft, afgescheiden van het privé-vermogen)
2. een zichtrekening openen specifiek voor de zaak: dit mag gebeuren bij om het even welke financiële instelling
3. a. indien wordt gekozen voor een eenmanszaak: zich inschrijven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen via een ondernemingsloket naar keuze. Daarvoor is vereist:
   - de identiteit van de aanvrager (identiteitskaart voorleggen met vermelding van de naam, voornaam en rijksregisternummer)
   - het telefoonnummer en e-mailadres van de aanvrager
   - de (handels)benaming van de op te richten onderneming
   - voor zover een volmachtgever zich aanmeldt (bvb. accountant, adviseur, ...): alle vereiste gegevens
   - een opgave van de voorgenomen handels- en/of ambachtsactiviteiten
   - het adres van de onderneming en van de verschillende vestigingseenheden (vestigingsplaatsen)
   - de identiteit van de persoon die het bewijs levert van de ondernemersvaardigheden en de nodige bewijsstukken op dat gebied (bvb. diploma’s en getuigschriften van gevolgde opleidingen)
   - de voorgenomen aanvangsdatum van de activiteit
   - opgave van het financieel rekeningnummer van de onderneming
   b. indien wordt gekozen voor een activiteit onder de vorm van een vennootschap: (in de meeste gevallen) zich aanmelden bij een notaris voor het opstellen van de statuten van de vennootschap. Daarvoor is vereist:
   - een financieel plan: een budget dat de eerste jaren na de oprichting dekt (best op te stellen door een professionele adviseur)
   - bij een inbreng in geld: een bankattest waaruit de opening van een zichtrekening blijkt evenals de storting van het beginkapitaal van de vennootschap
   - bij een inbreng in natura (bvb. een gebouw, meubilair, machines, ...) een verslag van een bedrijfsrevisor waarin de waarde van de ingebrachte zaken is bepaald.
   
   Eens de statuten zijn opgesteld moet de notaris zorgen voor de inschrijving bij de Kruispuntbank van Ondernemingen en voor de publicatie van de oprichtingsakte. Dit gebeurt via een neerlegging bij de griffie van de Rechtbank van Koophandel.
   Vervolgens moet de vennootschap worden ingeschreven als handelsonderneming via een ondernemingsloket. Dit gebeurt op dezelfde wijze als voor een eenmanszaak. De voor te leggen documenten zijn:
   - de identiteitskaart van de aanvrager(s)
   - het op naam van de vennootschap geopende zichtrekeningnummer
   - het bewijs van de kennis van bedrijfsbeheer en zo nodig van beroepskennis
   - zo nodig de vereiste vergunningen (voor specifieke beroepen zoals beenhouwer, ...)
   - het uittreksel uit de statuten met opgave van alle relevante informatie
4. een aanvraag doen voor een BTW-identificatie (dit geldt niet voor alle activiteiten: dit is bvb. niet vereist voor notarissen, advocaten, ...). De aanvraag gebeurt bij het bevoegd BTW-controlekantoor, eventueel door bemiddeling van het ondernemingsloket
5. zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen. Daardoor wordt de nieuwe zelfstandige mits het betalen van de sociale bijdragen verzekerd tegen sociale risico’s (ziekte, pensioen, ...)
6. zich aansluiten bij een ziekenfonds naar keuze
7. indien een activiteit wordt opgestart waarvoor bijzondere vergunningen of toelatingen vereist zijn daarvoor de nodige aanvragen doen.